Prof. Ryszard Markiewicz dla Prawo.pl: Dopowiedzenia. Dozwolone użytki w prawie autorskim wywołują wątpliwości

Kolejny tekst z cyklu Dopowiedzenia nie ma jednolitego charakteru. Prof. Ryszard Markiewicz sygnalizuje niektóre sporne zagadnienia związane z dozwolonym użytkiem. Dotyczą one m.in. stanowiska, że należy uznać, że gdy użytkownik ma racjonalne podstawy do zakładania, że korzysta z nielegalnego źródła dostępu – wówczas brak podstaw powoływania się na dozwolony użytek (w tym także na dozwolony użytek osobisty). Podstawą tej restrykcji – jeżeli brak w tym zakresie wyraźnego przepisu (na gruncie prawa UE i prawa polskiego) – jest test trójstopniowy.

„Za T. Aplin i L. Bently, przyjmuję także, że dozwolonym użytkiem w postaci cytatu są objęte także zmodyfikowane fragmenty lub nawet całe utwory, o ile są one rozpoznawalne dla jego utworu i oczywiście spełnione są także cele cytatu określone w powołanych odpowiednich przepisach. Podstawą dla tej wykładni możliwość definiowania cytatu na gruncie prawa UE jako tzw. pojęcia autonomicznego. W świetle zasady proporcjonalności należy tu uwzględniać swobodę niezależnej twórczości artystycznej chronioną w ramach praw podstawowych. Sygnalizuję również, że w szeregu przypadkach istnieje relacja krzyżowania między zakresami poszczególnych postaci dozwolonego użytku. Zupełnie inną kwestią jest możliwość kumulatywnego stosowania dwóch postaci dozwolonego użytku. W następnych dopowiedzeniach napiszę (chyba) o tym, czy można powołać się na dozwolony użytek w wytworach AI.”