J. Sroczyński dla WuW nr 9/2016 – Stanowisko UOKiK w sprawie działalności Ubera w Polsce

Pan Marek Niechciał został powołany przez Prezesa Rady Ministrów na stanowisko nowego Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”), w wyniku otwartego konkursu. Pan Niechciał, ekonomista, był już Prezesem UOKiK w latach 2007-2008. Zgodnie z polskim prawem konkurencji, Prezes UOKiK może być w każdej chwili odwołany przez Prezesa Rady Ministrów.

Od 17 kwietnia 2016 r. weszły w życie liczne nowelizacje ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, które wzmacniają ochronę konsumentów przez UOKiK. Zmiany uprawniają UOKiK do zakazywania stosowania wzorców umów szkodliwych dla konsumentów. UOKiK będzie mógł nakładać środki tymczasowe w postępowaniach konsumenckich. Wyraźnie zakazano missellingu usług finansowych, polegającego na oferowaniu takich usług bez uwzględnienia szczególnej sytuacji konsumenta. UOKiK będzie miał prawo przedstawiać sądom swoje stanowisko w danej sprawie oraz zwracać się do przedsiębiorców z żądaniem zmiany określonego zachowania antykonsumenckiego. UOKiK będzie miał prawo do zbierania dowodów przez urzędników działających w charakterze „tajemniczych klientów”. Jeżeli zachowanie przedsiębiorcy poważnie naruszałoby interesy konsumentów, UOKiK będzie mógł bezpłatnie publikować stosowne ostrzeżenia w publicznym radiu i telewizji.

UOKiK wydał sprzeciw wobec przejęcia Złotych Tarasów, centrum handlowego w centrum Warszawy, przez Unibail-Rodamco, właściciela dwóch innych warszawskich centrów handlowych. UOKiK uznał, że zgłoszona transakcja prowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji. Po otrzymaniu zgłoszenia zastrzeżeń Unibail-Rodamco zdecydował się wycofać zgłoszenie i zrezygnować z transakcji.

UOKiK przedstawił swoje stanowisko w sprawie działalności w Polsce Ubera, internetowej platformy transportowej, która łączy kierowców z pasażerami. Do UOKiK wpływały skargi od korporacji taksówkarskich, które twierdziły, że działalność Ubera jest antykonkurencyjna. Skarżący wskazywali m.in. na fakt, że kierowcy zrzeszeni w Uber nie mają obowiązku uzyskiwania licencji transportowych, ich status podatkowy jest niejasny, a świadczone przez nich usługi nie zapewniają odpowiedniej ochrony bezpieczeństwa i prywatności pasażerów. UOKiK postanowił nie podejmować interwencji wobec Ubera, oceniając jego działalność jako prokonkurencyjną w dłuższej perspektywie i oferującą nowe rozwiązania dla pasażerów. UOKiK podkreślił rosnącą rolę różnych usług internetowych typu „sharing economy”, związanych z transportem, zakupem biletów lub zakwaterowaniem, które są generalnie korzystne dla konsumentów. UOKiK zastanawiał się również nad niepewnym statusem usług Uber w różnych obszarach regulacyjnych, ale stwierdził, że kwestie te powinny zostać rozważone przez właściwe organy.

Sąd Apelacyjny potwierdził decyzję UOKiK uznającą za antykonkurencyjne konsorcjum dwóch największych firm zajmujących się gospodarką odpadami w Białymstoku. Konsorcjum zostało zawiązane w celu udziału w przetargu na odbiór i transport odpadów komunalnych. Mimo argumentów jego uczestników, że konsorcjum było uzasadnione szczególnymi względami technicznymi, UOKiK zakwalifikował je jako antykonkurencyjne ze względu na cel i wydał decyzję zakazującą. Sąd Apelacyjny podtrzymał zakaz, stwierdzając, że w sytuacji, gdy przedsiębiorcy mają możliwość złożenia samodzielnych ofert, wspólne działanie w ramach konsorcjum należy uznać za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 9/2016.