J. Sroczyński dla WuW nr 6/2017 – Prezes UOKiK wszczyna postępowanie przeciwko Volkswagen Group Polska

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) wszczął postępowanie przeciwko Volkswagen Group Polska, pod zarzutem manipulowania danymi dotyczącymi emisji spalin w samochodach marki VW, Audi, Seat i Skoda. UOKiK ustalił, że Volkswagen od 2008 roku stosował oprogramowanie, które umożliwiało obniżenie poziomu emisji tlenków azotu w warunkach testowych. Rzeczywiste emisje w warunkach drogowych odbiegały od wartości podawanych konsumentom przez Volkswagena. W związku z tym konsumenci mogli zostać wprowadzeni w błąd przez błędne informacje. UOKiK zakwestionował również sposób rozpatrywania skarg konsumentów przez Volkswagena.

Postępowanie może zakończyć się wydaniem decyzji zakazującej oraz nałożeniem kary pieniężnej w wysokości do 10% obrotu.

UOKiK ukarał grzywną w wysokości 720 tys. euro dwie polskie spółki SCA, szwedzkiego producenta artykułów higienicznych sprzedawanych pod marką Tork, za ustalanie z sześcioma lokalnymi dystrybutorami minimalnych cen odsprzedaży. Dystrybutorzy otrzymali bardziej umiarkowane grzywny, w wysokości od 4 500 do 38 000 euro, z wyjątkiem jednego dystrybutora, który z powodzeniem złożył wniosek o złagodzenie kary, dostępne również w przypadkach pionowych. Ceny minimalne były egzekwowane za pomocą cennika i tak zwanych 8 Głównych Zasad Tork. Zasady te wymagały, aby dystrybutor, który chciał obniżyć cenę, uprzednio powiadomił o tym SCA. Mogło to potencjalnie prowadzić do zmniejszenia rabatów dla powiadamiającego dystrybutora. SCA twierdził, że zasady te miały jedynie charakter instrukcyjny, a dystrybutorzy mieli swobodę ustalania własnych cen. SCA przedstawił również obszerną analizę ekonomiczną dotyczącą teorii szkody oraz prokonkurencyjnych skutków konkurencji między markami. UOKiK stwierdził w decyzji, że nie trzeba oceniać skutków porozumienia antykonkurencyjnego, jeśli jego cel był antykonkurencyjny.

W dwóch powiązanych sprawach dotyczących narzucania cen odsprzedaży na rynku dystrybucji zegarków, Sąd Apelacyjny uchylił decyzje zakazowe UOKiK z przyczyn formalnych, stwierdzając, że UOKiK wydał decyzje tylko wobec jednego przedsiębiorcy, podczas gdy w porozumieniach uczestniczyło kilku przedsiębiorców. Sąd orzekł, że choć możliwe jest prowadzenie postępowania tylko wobec jednego przedsiębiorcy, to jednak konieczne jest precyzyjne określenie kręgu uczestników. Konieczne jest również dokonanie oceny udziałów rynkowych wszystkich uczestników na rynku właściwym, który – zdaniem Sądu – nie został prawidłowo zdefiniowany przez UOKiK.

UOKiK bezwarunkowo zgodził się na przejęcie przez Polską Grupę Górniczą czterech kopalń węgla kamiennego w województwie śląskim. UOKiK określił właściwy rynek geograficzny jako co najmniej europejski, z uwagi na brak barier handlowych oraz wysoki eksport i import na terenie Unii Europejskiej. Na tak zdefiniowanym rynku łączny udział Polskiej Grupy Górniczej i czterech kopalń nie jest na tyle wysoki, aby zagrażał konkurencji.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowego prawa prywatnego wykonawczego, przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z UOKiK. Ustawa umożliwi osobom i przedsiębiorcom poszkodowanym w wyniku nielegalnych praktyk antykonkurencyjnych dochodzenie odszkodowania od podmiotów naruszających prawo. Ustawa wprowadza domniemanie winy naruszyciela oraz istnienia szkody. Z roszczeniami będzie można wystąpić w przypadku braku uprzedniej decyzji UOKiK o zakazie lub w związku z taką decyzją. W tym drugim przypadku, ostateczna decyzja UOKiK będzie traktowana jako prejudykat. Powodowie mogą żądać od podmiotów naruszających prawo ujawnienia niezbędnych dowodów, które również można uzyskać od UOKiK. UOKiK może pomóc sądom w ustaleniu wartości odszkodowania. Ograniczony materiał dowodowy może być ujawniony jedynie w sprawach w toku, w sprawach o złagodzenie kary i w sprawach ugodowych. Podmioty wnioskujące o złagodzenie kary mogą być pozywane jedynie przez podmioty z tego samego łańcucha produkcji lub usług, podczas gdy inne podmioty poszkodowane będą miały jedynie legitymację procesową uboczną. Małe i średnie przedsiębiorstwa również będą mogły korzystać ze szczególnych wyjątków od pozywania.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 6/2017.