J. Sroczyński dla WuW nr 12/2020 – Nowe kompetencje Prezesa UOKiK w zakresie kontroli inwestycji strategicznych

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) zyskał nowe kompetencje w zakresie kontroli inwestycji strategicznych. Inwestorzy spoza państw członkowskich UE, EOG lub OECD będą zobowiązani do zgłaszania przejęć polskich spółek publicznych oraz spółek z wybranych sektorów użyteczności publicznej, takich jak energetyka, telekomunikacja, farmacja, przetwórstwo spożywcze, technologie wojskowe czy oprogramowanie dla podstawowych usług komunalnych. Docelowy próg obrotu to 10 mln euro uzyskane lokalnie w dowolnym z ostatnich dwóch lat. Postępowanie może być prowadzone w dwóch etapach, trwających odpowiednio 30 lub 120 dni. Jeżeli zgłoszenie koncentracji będzie dokonywane równolegle ze zgłoszeniem kontroli inwestycji, za oba zgłoszenia odpowiedzialny będzie ten sam referent w UOKiK. Sankcje za brak zgłoszenia obejmują kary finansowe do 50 mln zł, ale także unieważnienie transakcji i sankcje karne do 5 lat pozbawienia wolności. Oficjalnym uzasadnieniem nowych przepisów jest stworzenie bariery przed tanimi przejęciami strategicznych polskich spółek w czasie pandemii COVID-19, zwłaszcza przez inwestorów z Dalekiego Wschodu.

UOKiK nałożył kary w wysokości 40 tys. euro na kilka spółek biorących udział w przetargach na przewozy autobusami szkolnymi organizowanych przez gminy. Oferenci stosowali schemat polegający na wycofywaniu lub unieważnianiu oferty przez zwycięzcę przetargu z przyczyn formalnych, w celu przyjęcia natychmiastowej, droższej oferty.

UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające przeciwko kilku przedsiębiorcom wykonującym usługi leśne, pod zarzutem zmowy przetargowej w przetargach organizowanych przez państwową administrację leśną. Oferenci aranżowali wycofanie zwycięskiej oferty, aby umożliwić przyjęcie natychmiastowej, droższej oferty.

UOKiK ukarał sześć firm grzywną w łącznej wysokości 4 mln euro za zmowę przetargową na rynku drewnianych podkładów kolejowych. Dwaj liderzy zmowy ustalili schemat udziału w przetargach organizowanych przez Polskie Linie Kolejowe, w ramach którego mieli dzielić się kontraktami między siebie i inne firmy. Uzgadniali też wzajemnie swoje oferty składane w przetargach.

UOKiK wszczął postępowanie przygotowawcze przeciwko AMS i Ströer Polska w związku z podejrzeniem podziału rynku reklamy zewnętrznej na terenie miasta stołecznego Warszawy. Obie spółki tworzyły konsorcjum w przetargu organizowanym przez gminę Warszawa na działalność reklamową na wiatach przystankowych oraz w Metrze Warszawskim. Obecnie AMS zarządza reklamą na przystankach autobusowych i tramwajowych, natomiast Ströer Polska działa tylko w Metrze Warszawskim. Oprócz sprawdzenia, czy sytuacja ta może być wynikiem zmowy, UOKiK zamierza sprawdzić skutki przyjętej przez Radę m.st. Warszawy tzw. uchwały krajobrazowej, która potencjalnie może skutkować uprzywilejowaniem obu spółek.

UOKiK ukarał dwie spółki z sektora pasz dla zwierząt łączną karą 4 mln euro za podział rynków preparatów mlekozastępczych i mieszanek mineralno-witaminowych. Podział ten polegał na zawarciu porozumienia o niezaopatrywaniu wzajemnie swoich klientów.

Na AmeriGas Polska została nałożona kara pieniężna w wysokości 170.000 euro za niezgłoszenie przejęcia kontroli nad Centrum Dystrybucji Gazu, spółką działającą na rynku gazu. Koncentracja miała formę zastawu na akcjach spółki przejmowanej, co umożliwiło AmeriGas Polska wywieranie decydującego wpływu na decyzje zarządcze.

UOKiK ukarał Gazprom karą 50 mln euro za brak współpracy w postępowaniu związanym z brakiem zgłoszenia wspólnego przedsiębiorcy utworzonego z pięcioma innymi firmami energetycznymi w celu budowy gazociągu Nord Stream 2.

Na Linde Gaz Polska została nałożona kara 30 tys. euro za brak terminowej odpowiedzi do UOKiK w badaniu rynku przeprowadzonym w związku ze zgłoszeniem koncentracji na rynku ciekłego dwutlenku węgla. Linde Gaz Polska zwlekał z odpowiedzią o dwa miesiące.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 12/2020.