J. Sroczyński dla WuW nr 12/2004 – Zmiany w polskim prawie konkurencji po przystąpieniu Unii Europejskiej

Z dniem 1 maja 2004 roku Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Ta ważna data jest również datą wejścia licznych zmian w polskim prawie antymonopolowym. Wszystkie organy ochrony konkurencji w Polsce, w tym sądy, zobowiązane są do stosowania w swoich orzeczeniach zasad wynikających z acquis communautaire. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) został włączony do sieci Krajowych Organów Ochrony Konkurencji Unii Europejskiej.

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów („Ustawa”) została znowelizowana w wielu aspektach. Najpoważniejsze naruszenia zasad konkurencji, takie jak ustalanie cen lub manipulowanie ofertami, nie są już objęte zasadą de minimis. W przepisach dotyczących kontroli połączeń wprowadzono nowy test „znaczącego zakłócenia konkurencji”. Zgodnie z nim transakcja zgłoszona Prezesowi UOKiK może zostać zablokowana lub zatwierdzona pod określonymi warunkami lub zobowiązaniami, jeżeli w istotny sposób utrudniałaby ona konkurencję na rynku właściwym, w szczególności poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku.

Zmiany określają różne zasady proceduralne mające zastosowanie w przypadku wielokrotnych postępowań, prowadzonych równolegle przez Prezesa UOKiK i Komisję Europejską. Przepisy te regulują również zasady wymiany informacji i pomocy w związku z kontrolami prowadzonymi przez Komisję Europejską w Polsce.

Znowelizowana ustawa wprowadza politykę łagodnego traktowania członków kartelu, którzy zaniechali nielegalnej działalności i przekazali Prezesowi UOKiK informacje niezbędne do prowadzenia postępowania w danej sprawie kartelowej. Rada Ministrów wydała rozporządzenie wykonawcze w sprawie trybu postępowania w sprawach o złagodzenie kary.

Znacznie podwyższone zostały kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy. W większości przypadków naruszeń kary mogą wynosić do 10%. obrotu ukaranego przedsiębiorcy, natomiast kary za przekazywanie Prezesowi UOKiK nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji mogą sięgać 50 mln euro.

W dniu 18 sierpnia 2004 r. wprowadzono kolejną istotną zmianę w przepisach dotyczących postępowania odwoławczego. Dodano instancję odwoławczą jako drugą instancję, przeznaczoną do rozpatrywania odwołań od wyroków Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tym samym polscy przedsiębiorcy mogą obecnie korzystać z w pełni konstytucyjnego systemu dwuinstancyjnej zwyczajnej procedury odwoławczej, przy czym skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego pozostaje nadzwyczajną, ostateczną instancją odwoławczą.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 12/2004.