J. Sroczyński dla WuW nr 3/2009 – Wytyczne UOKiK w sprawie kryteriów nakładania kar pieniężnych

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) opublikował, po przeprowadzeniu konsultacji społecznych, Wytyczne w sprawie kryteriów nakładania kar pieniężnych za naruszenia związane z antykonkurencyjnymi praktykami uzgodnionymi oraz nadużywaniem pozycji dominującej. Wytyczne nie są regulacją prawną sensu stricto, ale stanowią jednostronne zobowiązanie regulatora do stosowania określonych kryteriów przy nakładaniu kar pieniężnych.

W szczególności, UOKiK w pierwszej kolejności określi kwotę bazową kary, kierując się takimi kryteriami jak charakter naruszenia oraz specyfika rynku właściwego. Naruszenia zostały podzielone na trzy grupy, tj. „bardzo poważne”, takie jak porozumienia horyzontalne i wykluczające nadużycia pozycji dominującej, „poważne”, takie jak utrzymywanie cen odsprzedaży i nadużycia pozycji dominującej typu eksploatacyjnego oraz „pozostałe”, takie jak pozacenowe porozumienia wertykalne i drobne nadużycia pozycji dominującej. Kwota bazowa grzywny będzie wynosić od 1% do 3% za bardzo poważne naruszenia, od 0,2% do 1% za poważne naruszenia oraz od 0,01% do 0,2% za pozostałe naruszenia. Następnie kwota bazowa może zostać podwyższona lub obniżona o maksymalnie 80%, w zależności od rzeczywistych skutków rynkowych naruszenia, w szczególności szkód poniesionych przez inne przedsiębiorstwa, nieodwracalnego charakteru naruszenia, geograficznej i ekonomicznej skali naruszenia itp.

Naruszenia długotrwałe, tj. takie, które przekraczają okres jednego roku, mogą być dodatkowo karane grzywną podwyższoną nawet o 200% w przypadku praktyk uzgodnionych oraz o 100% w przypadku nadużywania pozycji dominującej.

Okoliczności łagodzące, takie jak bierny udział w zmowie lub dobra współpraca z organem, oraz okoliczności obciążające, takie jak rola lidera lub represje wobec innych przedsiębiorców, mogą skutkować odpowiednio obniżeniem lub podwyższeniem kary pieniężnej o maksymalnie 50%. Wreszcie, kara może zostać podwyższona nawet o 100%, jeżeli UOKiK uzna, że jest to konieczne dla zniechęcenia przedsiębiorcy do naruszeń w przyszłości. Podwyższenie kary będzie stosowane w szczególności w przypadku przedsiębiorców wielokrotnie naruszających przepisy.

Jeżeli w danej sprawie możliwe będzie ustalenie korzyści majątkowych uzyskanych przez naruszyciela, kara zostanie podwyższona do trzykrotnej wysokości tych korzyści.

Najwyższa wysokość kary obliczona na podstawie zasad wprowadzonych przez Wytyczne nie może w żadnym wypadku przekroczyć ustawowego maksimum 10% rocznego obrotu.

UOKiK spodziewa się, że Wytyczne odegrają istotną rolę w zachęcaniu przedsiębiorców do zaprzestania naruszeń, a być może także w częstszym ubieganiu się o złagodzenie kary.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 3/2009.