J. Sroczyński dla WuW nr 9/2001 – Pierwsze orzeczenie Sądu Antymonopolowego w sprawie klauzul abuzywnych

Narodowy operator telekomunikacyjny TP S.A. został ukarany przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) za blokowanie międzynarodowych, automatycznych połączeń typu „party line”, które dzięki temu stały się dostępne wyłącznie za pośrednictwem operatorów. UOKiK uznał, że ograniczenie to powoduje wzrost opłat za połączenia i działa zniechęcająco na klientów. Wysokość kary wynosi około 300.000 EURO.

Znacznie wyższą karę, blisko 16.000.000 EURO, Prezes UOKiK nałożył na TP S.A. jako sankcję za wprowadzenie niezrównoważonych różnic pomiędzy cenami za połączenia międzystrefowe, cenami za połączenia lokalne oraz wysokością miesięcznych opłat stałych. Zdaniem UOKiK, wprowadzenie nowego systemu cenowego naruszyło wcześniej wydane wiążące decyzje UOKiK, zakazujące TP S.A. czerpania korzyści z niesprawiedliwych struktur cenowych. Kara dla TP S.A. jest najwyższą karą nałożoną do tej pory przez UOKiK.

Sąd Antymonopolowy uznał za antykonkurencyjne wymagania dostawców energii elektrycznej nakładane na swoich klientów w zakresie instalowania tylko jednego określonego typu szafek na liczniki zużycia energii. W ocenie Sądu Antymonopolowego ograniczenie to prowadziłoby do dyskryminacji producentów innych typów szafek i nie ma uzasadnienia w obowiązujących normach bezpieczeństwa. 

Sąd Antymonopolowy rozstrzygnął pierwszą sprawę dotyczącą tzw. klauzul abuzywnych stosowanych w umowach z konsumentami. Przykładowa lista takich klauzul została wprowadzona po raz pierwszy w 2000 r. wraz z nowelizacją Kodeksu cywilnego. Lista ta zawiera klauzule ograniczające odpowiedzialność kontraktową producenta lub sprzedawcy oraz ograniczające różne prawa konsumentów, w tym prawo do wypowiedzenia umowy. W sprawie rozstrzygniętej przez Sąd Antymonopolowy sprzedawca telefonów komórkowych wyłączył rękojmię za wady fizyczne i prawne telefonów, a ograniczenie to zostało uznane za niedozwolone. Rejestr klauzul abuzywnych jest prowadzony przez Prezesa UOKiK. 

Z dniem 1 kwietnia 2001 r. weszła w życie nowa ustawa antymonopolowa, opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 31 grudnia 2000 r. (zob. przegląd opublikowany w WuW z września 2000 r.).

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 9/2001.