J. Sroczyński dla WuW nr 9/2010 – Kolejna kara nałożona na Krajową Radę Notarialną przez Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) wydała decyzję zakazującą stosowania praktyk notarialnych przez Krajową Radę Notarialną („KRN”), stowarzyszenie zawodowe notariuszy. Zakwestionowana praktyka antykonkurencyjna dotyczy wprowadzonej do Kodeksu Etyki Zawodowej Notariusza zasady, zgodnie z którą notariusz nie może bez uprzedniej zgody rady izby notarialnej utworzyć kancelarii w tym samym budynku, w którym działa już inna kancelaria notarialna. Brak zgody kwalifikowany jest jako naruszenie Kodeksu Etyki Zawodowej Notariusza, co może skutkować sankcjami dyscyplinarnymi, w tym wykluczeniem z zawodu notariusza. Istotne jest, że przynależność notariuszy do KRN jest obowiązkowa. Z ustaleń UOKiK wynika, że to ograniczenie swobody zakładania kancelarii notarialnych było przyczyną poważnych problemów niektórych notariuszy. Ci, którym odmawiano dostępu do pożądanych lokalizacji, uzasadniając to tym, że inny notariusz już w nich założył kancelarię, znajdowali się w sytuacji niekorzystnej z punktu widzenia konkurencji. Dotyczy to w szczególności lokalizacji w pobliżu sądów, biur nieruchomości itp. UOKiK zakazał KRN stosowania powyższych ograniczeń wobec swoich członków i nałożył na nią karę w wysokości 8,5 tys. euro. KRN złożyła odwołanie od decyzji UOKiK, twierdząc, że wewnętrzna regulacja dotycząca członków organizacji zawodowej nie powinna podlegać kontroli antymonopolowej. UOKiK, ogłaszając decyzję wydaną wobec KRN, przypomniał, że już w 2002 roku naruszyła ustawę antymonopolową, uznając, że obniżanie cen za czynności notarialne poniżej pewnego ustalonego poziomu jest czynem nieuczciwej konkurencji notariuszy, zabronionym pod zarzutem naruszenia zasad etyki notariuszy.

Sąd Apelacyjny orzekł, że UOKiK prawidłowo zdefiniował rynek właściwy w precedensowej sprawie dotyczącej 20 największych polskich banków. Wydana w 2006 r. decyzja UOKiK zakazała bankom stosowania ujednoliconych opłat interchange, pobieranych od transakcji dokonywanych kartami kredytowymi Visa i MasterCard. UOKiK ustalił, że banki zawarły istniejące od 13 lat niedozwolone porozumienie horyzontalne, którego celem było ustalanie opłat interchange na tym samym, wyższym poziomie. Łączna kwota kar nałożonych przez UOKiK należała do najwyższych w historii w sprawach kartelowych, przekraczając 40 mln euro. Decyzja ta została uchylona przez sąd pierwszej instancji z powodu rzekomo błędnej definicji rynku przyjętej przez UOKiK. Teraz Sąd Apelacyjny otworzył drogę do innej oceny, orzekając na korzyść decyzji UOKiK i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez sąd pierwszej instancji.

Prezes UOKiK wydała nową decyzję w serii spraw dotyczących farb i lakierów, w których udział wzięli wszyscy najwięksi producenci farb i sprzedawcy z sektora DIY (do-it-yourself). Decyzja została wydana wobec Tikkurila, producenta farb, oraz wszystkich firm DIY w związku z domniemanym porozumieniem dotyczącym utrzymywania cen odsprzedaży. UOKiK nałożył znaczące kary pieniężne, od ponad 2 mln euro na Tikkurilę jako inicjatora układu, do 9 mln euro na Praktikera. Kary dla Tikkurila zostały obniżone o 50 proc., a Castorama nie otrzymała żadnej kary w wyniku odpowiednich wniosków o złagodzenie kary. Decyzja nie jest ostateczna i zostanie rozpatrzona przez sąd pierwszej instancji, który obecnie zajmuje się kilkoma podobnymi decyzjami wydanymi wobec innych producentów farb, Polifarbu i ICI/Akzo Nobel, a także wszystkich firm z branży DIY.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 9/2010.