J. Sroczyński dla WuW nr 9/2013 – Decyzja Prezes UOKiK w sprawie umów franczyzowych na rynku usług gastronomicznych
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) wydała decyzję zakazującą wobec Sfinks Polska, franczyzodawcę sieci restauracji działających pod marką Sphinx. Na Sfinks Polska została nałożona kara w wysokości ponad 100 tys. euro za narzucanie franczyzobiorcom sztywnych cen na posiłki sprzedawane w restauracjach. Franczyzobiorcy nie mogli też swobodnie prowadzić działań promocyjnych. Ograniczenia te zostały wprowadzone po raz pierwszy w 2000 roku i były sankcjonowane w umowach franczyzowych karami umownymi i klauzulami rozwiązującymi. Decyzja ma charakter precedensowy, gdyż do tej pory umowami franczyzowymi UOKiK zajmował się tylko wyjątkowo. W tej sprawie UOKiK wskazał na szkodę konsumentów, mimo że w ramach franczyzy działa w Polsce tylko 45 restauracji Sphinx. Szkoda została określona jako brak możliwości zakupu tańszych posiłków w sieci franczyzowej. Sfinks Polska złożył odwołanie od decyzji UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pierwszej instancji.
Wszczęto również kilka postępowań w innych sprawach dotyczących utrzymywania cen odsprzedaży. Są to postępowania przeciwko trzem importerom zegarków: The Swatch Group (Polska), PHU Jubiler oraz Anyro&Co, którym postawiono zarzuty ustalania cen odsprzedaży z dystrybutorami zegarków Citizen, Swatch, Hugo Boss, Longines, Tissot, Rado, Certina i innych. Inna sprawa dotyczy tej samej praktyki na rynku rowerowym, gdzie wszczęto postępowanie przeciwko firmie Ski Team, dystrybutorowi rowerów Cube. UOKiK postawił także zarzuty PM Sport, wyłącznemu importerowi sprzętu narciarskiego i snowboardowego, dotyczące stosowania praktyk serwisowych przy odsprzedaży z dystrybutorami produktów Rossignol, Dynastar i Lange.
UOKiK wszczął postępowanie antymonopolowe przeciwko Polskiemu Górnictwu Naftowemu i Gazownictwu (PGNiG), operatorowi gazowemu posiadającemu 98% udziału w polskim rynku sprzedaży detalicznej gazu. PGNiG postawiono zarzuty nadużywania pozycji dominującej na rynku poprzez uniemożliwianie swoim dystrybutorom zmniejszania zakontraktowanych rocznych limitów gazu oraz ograniczanie swobody odsprzedaży gazu zakupionego od PGNiG. Obie praktyki zostaną ocenione w decyzji UOKiK po zakończeniu postępowania.
UOKiK nałożył na ITI Neovision karę w wysokości 2,75 mln euro za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów w związku z wprowadzeniem nowej platformy telewizyjnej „nc+”. ITI Neovision jednostronnie zmieniała różne istotne warunki wiążących umów z dotychczasowymi abonentami, głównie na ich niekorzyść. Ponadto nie dopełniła licznych obowiązków informacyjnych, które to informacje polskie prawo nakazuje umieszczać w umowach zawieranych z konsumentami. UOKiK w dużej mierze uzasadnił swoją decyzję faktem nadużycia przez ITI Neovision zasad etyki w biznesie.
Gaspol uzyskał warunkową zgodę na przejęcie aktywów Orlen Gaz. Obie spółki są największymi graczami na rynku paliw. Gaspol zgłosił zamiar nabycia wybranych aktywów Orlen Gaz, w tym praw i obowiązków, dotyczących sprzedaży gazu w butlach. UOKiK ustalił, że transakcja znacząco utrudni konkurencję na regionalnych rynkach Polski Wschodniej. W związku z tym UOKiK nałożył warunek mający na celu zmniejszenie udziałów Gaspolu w tych rynkach regionalnych. Gaspol został zobowiązany do niepodejmowania żadnych aktywnych działań w celu przejęcia klientów Orlen Gaz w ciągu roku od zakończenia transakcji. UOKiK zakazał też obu spółkom wymiany informacji dotyczących obecnych klientów Orlen Gaz.
Decyzja ta jest 16. decyzją warunkową UOKiK od 2004 roku i pierwszą decyzją warunkową wydaną w 2013 roku.
J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 9/2013.
