J. Cholajda – AI Act. Wejście w życie przepisów dotyczących oznaczania deepfake’ów

AI Act – wejście w życie przepisów dotyczących oznaczania deepfake’ów. Nowe obowiązki dla podmiotów stosujących systemy sztucznej inteligencji w ramach działalności zawodowej.

2 sierpnia 2026 r. zaczęły obowiązywać kolejne przepisy rozporządzenia (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji – AI Act.

Zgodnie z nimi, chatboty i inne interaktywne systemy sztucznej inteligencji będą musiały informować użytkowników, że mają do czynienia ze sztuczną inteligencją zamiast z człowiekiem. 

Co więcej, materiały określane jako deepfakes – obrazy, filmy lub dźwięki wygenerowane bądź zmodyfikowane przy użyciu sztucznej inteligencji i które przypominają realistyczne obiekty – będą musiały być oznaczane przez podmioty stosujące AI w działalności zawodowej. Osoba prywatna wykonująca działalność osobistą (i jednocześnie niezawodową) jest jednak na stałe wyłączona z konieczności realizacji omawianego obowiązku.

Obecnie oznaczenia te mają być nakładane przez podmioty stosujące. Zgodnie z treścią AI Act oraz wytycznymi Komisji Europejskiej, oznaczenia te mają być łatwo dostrzegalne dla odbiorcy i możliwe do zapoznania się podczas pierwszej interakcji z deepfake’iem po to, by nie wprowadzać w błąd co do syntetycznego pochodzenia materiału.

Brak realizacji powyższych obowiązków grozi nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej, która może wynieść nawet do 15 000 000 EUR lub do 3% całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa.

Kraje członkowskie UE uchwalają również własne ustawodawstwo mające na celu zharmonizowanie procedur krajowych z tymi z AI Act. W Polsce już niedługo zacznie obowiązywać podpisana przez prezydenta ustawa o systemach sztucznej inteligencji, która reguluje postępowanie ws. naruszenia AI Act, zasady nakładania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia oraz ustanawia organ nadzoru rynku w zakresie sztucznej inteligencji.

Kolejne przepisy AI Act, w tym te dotyczące oznaczania deepfake’ów przez dostawców systemów sztucznej inteligencji wejdą w życie dopiero od 2 grudnia 2026 r. ze względu na przyjęte pod koniec czerwca 2026 r. rozporządzenie (UE) 2026/1744, które odsunęło w czasie wejście w życie części przepisów AI Act. Rozporządzenie, znane także jako Omnibus VII, odroczyło ten termin wyłącznie względem systemów AI wdrożonych przed 2 sierpnia 2026 r. Dostawcy systemów sztucznej inteligencji wdrożonych po tej dacie będą musieli dostosować się do powyższego obowiązku od razu.

Komisja Europejska, opracowując wytyczne takie jak Kodeks postępowania w zakresie przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję, ma ułatwić realizację nowych obowiązków objętym nimi podmiotom. Kodeks ten nie ma mocy wiążącej, jednak jego stosowanie zapewnia pełną realizację obowiązków określonych w art. 50 AI Act.