J. Sroczyński dla WuW nr 3/2021 – Rekordowe kary pieniężne nałożone na podmioty uczestniczące w projekcie Nord Stream 2

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) nałożył maksymalne kary pieniężne (10% obrotu) na Gazprom oraz pozostałe pięć spółek uczestniczących w projekcie Nord Stream 2. UOKiK zdecydował również o rozwiązaniu umów finansowych zawartych pomiędzy stronami Nord Stream 2. Decyzja UOKiK jest efektem trwającego kilka lat postępowania. W 2015 r. strony zgłosiły w Polsce utworzenie spółki joint venture, która miała zbudować i eksploatować gazociąg Nord Stream 2 z Rosji do Niemiec. Gdy UOKiK wydał zastrzeżenia w zakresie konkurencji, jednoznacznie wskazując, że działalność joint venture będzie zakazana, strony wycofały zgłoszenie, a następnie zawarły kilka umów o finansowanie w celu kontynuowania projektu. UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające i zakwalifikował umowy finansowe jako równoważne ze spółką joint venture. Ponieważ struktura finansowa nie została zgłoszona jako koncentracja, UOKiK wydał decyzję z karą pieniężną i nakazem zakończenia działalności. Grzywna nałożona na Gazprom wynosi 6,5 mld euro i jest najwyższą grzywną nałożoną kiedykolwiek przez jakikolwiek światowy organ ochrony konkurencji. Pozostałe kary wynoszą: 12 mln euro dla Engie, 6,6 mln euro dla Uniper, 19,5 mln euro dla ÖMV, 6,7 mln euro dla Shell i 6,8 mln euro dla Wintershall. W odrębnym postępowaniu dotyczącym odmowy udostępnienia dokumentów w trakcie postępowania UOKiK na Gazprom nałożono maksymalną karę w wysokości 50 mln euro, a na Engie 38 mln euro. Decyzje UOKiK nie są jeszcze prawomocne i zostały zaskarżone do sądu pierwszej instancji.

Stowarzyszenie Komunikacji Marketingowej (SAR) było przedmiotem dochodzenia UOKiK w sprawie zakłócania konkurencji między jego członkami, ponad 120 agencjami brandingowymi, w przetargach na różne projekty kreatywne, takie jak plakaty czy projekty opakowań. SAR nakłaniało agencje do nieuczestniczenia w przetargach, których regulamin nie przewidywał opłaty za odrzucenie projektu dla uczestników, którzy złożyli projekt, ale nie został on przyjęty. SAR organizowało również wspólne „pokoje przetargowe”, umożliwiające agencjom wzajemną koordynację zachowań w przetargach i ograniczające liczbę uczestników do zaledwie pięciu osób. W celu wyeliminowania praktyk antykonkurencyjnych i ich skutków, SAR zaproponowało UOKiK szereg zobowiązań, które zostały przyjęte.

UOKiK nałożył na Yamaha Music Europe karę w wysokości 110 tys. euro za ustalanie w ciągu ostatnich 13 lat minimalnych cen odsprzedaży instrumentów muzycznych sprzedawanych przez jej dystrybutorów w polskich sklepach internetowych. Kara została obniżona o 50% w związku z wnioskiem o złagodzenie kary złożonym przez Yamaha Music Europe i dodatkowo obniżona o 10% w ramach ugody z UOKiK.

UOKiK wszczął wstępne postępowanie wyjaśniające w sprawie rynku dostaw tlenu medycznego do szpitali, pod zarzutem stosowania praktyk ograniczających konkurencję. Polski rynek gazów medycznych jest silnie skoncentrowany. Czterech graczy (Linde, Air Products, Messer i Air Liquide) posiada ponad 90% tego rynku. UOKiK bada sygnały ze szpitali dotyczące problemów z dostawami tlenu medycznego, na który zapotrzebowanie wzrosło w związku z jego zastosowaniem w leczeniu chorób wywołanych przez COVID-19.

UOKiK przeprowadził kontrolę czterech dystrybutorów farmaceutyków oraz dwóch dostawców oprogramowania stosowanego w hurtowej sprzedaży leków, w związku z podejrzeniem umożliwienia wymiany poufnych informacji cenowych. Zdaniem UOKiK, funkcjonalność oprogramowania umożliwiała dystrybutorom wzajemną obserwację swoich decyzji cenowych, co prowadziło do stabilizacji lub podwyżki cen, ze szkodą dla konkurencji.

UOKiK wydał decyzję zakazującą działalności PGNiG Termika i Veolia, pod zarzutem podziału rynku ciepła w Warszawie oraz udziału w zmowach cenowych i przetargowych. Veolia uzgodniła z PGNiG Termika, że nie będzie budować nowej ciepłowni, w zamian za obietnicę PGNiG Termika, że nie będzie rozwijać sprzedaży do odbiorców końcowych. Obie spółki koordynowały też przetargi na dostawy i strukturę taryf dla ciepła. Podczas gdy PGNiG Termika i jej menedżer uniknęli kary dzięki złagodzeniu kary, Veolia otrzymała karę w wysokości 26 mln euro, a jej menedżer 45 tys. euro. Kara nałożona na zarządcę jest pierwszą w Polsce i wynosi 10% maksymalnego poziomu 2 mln zł.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 3/2021.