J. Sroczyński dla WuW nr 9/1998 – Przegląd orzeczeń UOKiK i Sądu Antymonopolowego
Kilka orzeczeń Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) oraz Sądu Antymonopolowego dotyczyło kontroli koncentracji. Dwa z tych orzeczeń dotyczyły rynku środków masowego przekazu. UOKiK sprzeciwił się przejęciu przez holenderskiego wydawcę, Reed Elsevier, polskiego czasopisma specjalistycznego o tematyce ogrodniczej. W drugiej sprawie dotyczącej środków masowego przekazu UOKiK zakazał połączenia dwóch operatorów telewizji kablowej. W obu przypadkach UOKiK stwierdził, że koncentracje pogorszą sytuację konkurencyjną na rynkach właściwych ze względu na wysokie udziały rynkowe przedsiębiorców. Oba zakazy zostały odrzucone przez Sąd Antymonopolowy, który uznał, że polski rynek środków masowego przekazu jest „młody” i podlega ciągłym zmianom, z licznymi nowymi wejściami i prawie całkowitym poddaniem się międzynarodowej konkurencji. W konsekwencji Sąd Antymonopolowy orzekł, że bardziej liberalnego podejścia wymagają koncentracje, co do których jest mało prawdopodobne, że w dłuższej perspektywie będą miały negatywny wpływ na konkurencję.
W innej decyzji UOKiK zakazał przejęcia lokalnego producenta cementu w południowo-zachodniej Polsce przez belgijską spółkę CBR, która ma rzekomo znaczący udział w rynku w tym regionie. Pomimo, że strony ubiegające się o wydanie decyzji twierdziły, że rynek geograficzny został zdefiniowany przez UOKiK zbyt wąsko, co spowodowało wysokie udziały w rynku, sprawa została ostatecznie rozstrzygnięta pozytywnie w oparciu o obronę upadającego przedsiębiorstwa (dodatkowo, przejmowana spółka mocno ucierpiała w wyniku wyjątkowo katastrofalnej powodzi, która miała miejsce w Polsce latem 1997 roku).
Ta sama obrona upadającego przedsiębiorstwa została zastosowana w sprawie, w której UOKiK zakazał międzynarodowemu koncernowi ABB, silnie obecnemu w polskim sektorze energetycznym, inwestowania w warszawską spółkę produkującą niektóre wyroby elektryczne. Wydając ostatecznie pozytywny wyrok, UOKiK podkreślił, że przejęcie może prowadzić do powstania szczególnie silnej integracji pionowej. W związku z tym UOKiK nałożył na ABB obowiązek przekazywania w ciągu kilku najbliższych lat szczegółowych raportów dotyczących działalności na polskim rynku. Ponadto spółka przejmowana zobowiązała się do kontynuowania dostaw określonych kolejowych wyrobów elektrotechnicznych dla PKP.
Sąd Antymonopolowy uznał Rafinerię Gdańską S.A. („RG”) za winną popełnienia praktyk monopolistycznych polegających na odmowie zawarcia umowy i dyskryminacji. RG odmówiła skarżącemu przedsiębiorstwu dostaw produktu o nazwie BS (bazowy składnik używany w produkcji paliw), zaopatrując jednocześnie inne przedsiębiorstwa. RG jest jedynym producentem BS w Polsce, produkt ten nie ma substytutów, a import jest ekonomicznie nieopłacalny.
Spór pomiędzy niemieckim producentem jogurtów Onken a polską spółką Bakoma, działającą na rynku jogurtów, został tymczasowo rozstrzygnięty przez Sąd Antymonopolowy na korzyść spółki Onken. Obie spółki podpisały kilka lat temu umowę licencyjną dotyczącą przeniesienia know-how i znaku towarowego Onken na Bakomę oraz planowały utworzenie spółki joint venture, która jednak nigdy nie została zrealizowana. Z drugiej strony, zgodnie z umową licencyjną, Bakoma nie mogła produkować konkurencyjnych produktów i była zobowiązana do używania znaku towarowego Onken na swoich produktach. Sąd Antymonopolowy zakwestionował definicję rynku zastosowaną przez UOKiK, który uznał, że fakt, iż do produkcji jogurtu wykorzystywane są różne kolonie bakterii, przesądza o istnieniu wielu wąskich rynków właściwych. Sprawa została przekazana do UOKiK w celu ponownego zbadania rynku właściwego.
Poczta Polska została oskarżona o stosowanie wygórowanych cen za wynajem skrytek pocztowych. Stawki czynszu wzrastały z dnia na dzień o 100-200%, a w niektórych przypadkach nawet o 500%. Decyzja zakazująca UOKiK nałożyła na Pocztę Polską obowiązek stosowania jednakowych cen na terenie całego kraju oraz powstrzymania się od stosowania cen nadmiernie wygórowanych. Poczta Polska nie wniosła odwołania od decyzji UOKiK, która tym samym stała się ostateczna.
J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 9/1998.
