J. Sroczyński dla WuW nr 9/2011 – Sukcesy Prezes UOKiK przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów

Drugi kwartał 2011 roku był szczególnie udany dla polskiego regulatora. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) wygrała trzy ważne sprawy przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów („Sąd”) w pierwszej instancji oraz jedną sprawę przed Sądem Apelacyjnym.

W październiku 2009 roku UOKiK zakazał koncentracji „trzech na dwóch” na rynku urządzeń do sterowania rozjazdami kolejowymi. Przedsiębiorstwo Cogifer zamierzało przejąć swojego konkurenta Koltram, po czym tylko nowy podmiot oraz VAE pozostałyby znaczącymi uczestnikami rynku. W swojej analizie UOKiK zastosował test SIEC, który wykazał, że w wyniku planowanej transakcji doszłoby do znacznego ograniczenia konkurencji. Spółka Cogifer odwołała się od decyzji zakazującej koncentracji do Sądu. W wyroku potwierdzającym Sąd powtórzył powody wydania przez UOKiK zakazu, podkreślając znaczenie barier wejścia na rynek. Wśród nich wysokie koszty wejścia na rynek oraz bariery prawne w szczególności uniemożliwiają potencjalnym konkurentom wejście na rynek właściwy.

Orzeł Biały, duopolistyczny lider rynku specjalizujący się w przerobie złomu akumulatorów kwasowo-ołowiowych, zamierzał przejąć jedynego konkurenta Baterpol. Koncentracja została zakazana przez UOKiK w marcu 2009 roku z powodu całkowitego wyeliminowania konkurencji na rynku właściwym. Sąd oddalił odwołanie od decyzji zakazującej koncentracji złożone przez Orzeł Biały, stwierdzając, że nawet planowane na 2011 rok wejście na rynek potencjalnego konkurenta nie wyeliminuje poważnych utrudnień dla konkurencji. Sąd potwierdził również definicję rynku geograficznego, która została ograniczona przez UOKiK do rynku krajowego. Sąd wskazał, że w latach 2007-2011 żaden z polskich przedsiębiorców nie uzyskał zgody na eksport za granicę usług przetwarzania akumulatorów kwasowo-ołowiowych.

Sąd potwierdził decyzję UOKiK stwierdzającą, że PKP CARGO, kolejowy przewoźnik towarowy, nadużywał pozycji dominującej na rynku poprzez dyskryminację konkurentów. PKP CARGO odmawiało zaoferowania konkurencyjnemu przewoźnikowi towarowemu takich samych, korzystnych warunków handlowych, jakie oferowało swoim niekonkurencyjnym klientom. UOKiK nałożył na PKP CARGO karę w wysokości ok. 15 mln euro. Sąd podtrzymał również wysokość tej kary.

Od wszystkich powyższych wyroków Sądu przysługuje odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

W 2006 roku UOKiK zakazał stosowania umowy pomiędzy Canal+ a Polskim Związkiem Piłki Nożnej, na mocy której Canal+ uzyskał wyłączne prawa do transmisji telewizyjnych meczów polskiej ligi piłki nożnej. UOKiK nie negował legalności przyznawania praw wyłącznych do transmisji przez podmioty organizujące imprezy sportowe. Jednak umowa z Canal+ została oceniona jako zbyt długa, a przez to mająca antykonkurencyjny wpływ na pozostałych nadawców telewizyjnych. UOKiK nałożył na Canal+ karę w wysokości ok. 2 mln euro, a na Polski Związek Piłki Nożnej ok. 110 tys. euro. Decyzja UOKiK została utrzymana w mocy przez Sąd I instancji, ale kara nałożona na PZPN została obniżona o 50 proc. UOKiK częściowo zaskarżył wyrok Sądu. Sąd Apelacyjny orzekł, że kara musi zostać zapłacona w całości, ponieważ nie było podstaw do jej obniżenia. Sąd Apelacyjny utrzymał również w mocy decyzję UOKiK co do istoty sprawy.

UOKiK wszczął formalne postępowanie przeciwko PGNiG, operatorowi na detalicznym rynku gazu ziemnego. PGNiG zarzuca PGNiG nadużywanie pozycji dominującej poprzez utrudnianie możliwości wypowiadania umów na dostawy gazu ziemnego, co narusza polskie i unijne prawo konkurencji. UOKiK zwrócił uwagę na zbyt długie okresy wypowiedzenia umów zawieranych przez PGNiG z dużymi odbiorcami przemysłowymi, w niektórych przypadkach sięgające 15 miesięcy. To z kolei ma zniechęcający wpływ na potencjalną zmianę dostawcy gazu ziemnego. W postępowaniu UOKiK sprawdzi skalę zarzucanych PGNiG antykonkurencyjnych skutków umów, w tym ich wpływ jako barier wejścia na rynek dla niektórych konkurentów z UE.

J. Sroczyński, Wirtschaft und Wettbewerb. Developments in national competition law, nr 9/2011.